Misschien zien wij de waterkers als een exclusieve groente, maar in sommige landen wordt het als  rivieronkruid beschouwd. Dit komt omdat waterkers, of cresson, van oorsprong een moerasplantje is. In het wild komt waterkers voor in Europa en Noord-Amerika. Beddingen kunnen er vaak vol mee staan. En dat is een goed teken want waar waterkers groeit stroomt zuiver water.

Waterkers is een doorlevende waterplant die van nature voorkomt in heldere beken en rivieren . De plantjes groeien het best in stromend water en vormen dan witte wortels die de voedingsstoffen uit het water opnemen.

De donkergroene, ronde blaadjes bevatten veel vitamine C.  Waterkers wordt meestal rauw gegeten, maar het is ook smakelijk in soep en in saus.

Om het een en het ander beter te begrijpen brachten wij onlangs  een bezoek aan een van de waterkerskwekerijen van Lauw, die van Jean Vansimpsen, die ons ook uitleg gaf over deze activiteit in zijn familie.
Toen zijn vader André als veertienjarige eens op bezoek was bij de baron in Voort, zag hij er groene plantjes drijven op de vijver.

André mocht de cressonplantjes plukken van de baron, maakte er busseltjes van en bracht deze met de tram naar Luik, alwaar hij deze verkocht.

In Horpmaal begon hij dan in 1938 met een eerste waterkerskwekerij.

Vlak na wereldoorlog I begonnen waalse eigenaars met de teelt in Lauw, aan de st-Luciebron in  de Kraaibornstraat. In 1945 kocht de familie Vansimpsen deze kwekerij.
Het kristalheldere water van de Luciebron, die trouwens ontspringt onder het ouderlijk huis, is essentieel voor de teelt.
Hier was vroeger trouwens ook een St-Lucia melkerij gevestigd, vandaar de naam van het bedrijf; N.V. St-Lucie, dat nu een zevental personeelsleden telt.

De St.Luciebron geeft momenteel 160.000 liter water per uur!
In Lauw zijn er trouwens meerdere bronnen. Het grondwater van Lauw is van uitstekende kwaliteit en de stad Tongeren distribueert dit water aan zijn burgers.
Het overtollige bronwater van de bedden vloeit in de nabijgelegen Jeker en hiervoor wordt er jaarlijks zo'n 6000 euro voor oppervlaktewaterverontreiniging  betaald.

Deze bron leverde ook drinkwater voor  koeien en paarden in de omliggende beemden.

Zoals gezegd is waterkers een moeilijk te kweken groente, waarbij de kwaliteit van het water een grote rol speelt. Indien nodig wordt er een natuurlijk product op basis van zeewier toegevoegd aan het water, opdat er genoeg magnesium, ijzer en calcium aanwezig zou zijn als voedende bestanddelen voor de waterkers.

Waterkers is een zeer gezonde groente met een pittige smaak, buiten Vitamine C is deze ook rijk aan vitaminen  A en D en bevat vele sporenelementen die andere groenten niet hebben.

Waterkers heeft een bloedzuiverende en vochtafdrijvende werking en helpt om de eetlust op te wekken. De groene blaadjes zijn rijk aan zwavel, wat een gunstig effect heeft op de huid, het haar en de nagels.

Daarenboven hebben wetenschappers aan de universiteit van Minnesota in de VS, een stof ontdekt in waterkers die een van de schadelijke stoffen in tabaksrook kan afbreken. Wie zo'n 20 sigaretten per dag rookt zou niet minder dan 175 gr.rauwe waterkers per dag moeten eten.

Vader André heeft ooit samen gewerkt met Arco Pharma om een afgeleid product van de waterkers tegen haaruitval te commercialiseren.

Jean heeft in Lauw een plantage van  1ha , waar in lange bedden van  circa 80 meter lang, 3 meter breed en 40 cm diep deze groente het ganse jaar wordt geteeld.

Traditioneel wordt op 19 maart, Sint-Jozef, het eerste perk ingezaaid.
Een kilo zaad kost 250 euro en Jean heeft zowat 200 kilo per jaar nodig. Daarom laat men een aantal bedden waterkers "opschieten" om zelf zaad te kweken in de bloemetjes. Daarna worden deze planten gedroogd in de zon om alzo het zaad te verkrijgen.

Na een zevental weken wordt de waterkers uitgedund en overgeplant in een volgend bed.
15 Dagen later zijn de plantjes groot genoeg  om ze in busseltjes van 200 tot 300 gram te verkopen op de vroegmarkt in Luik en Brussel.

Het dunnen en overplanten in een volgend bed is allemaal handenarbeid.
Bij het eerste daglicht begint men reeds met het snijden(=oogsten)van de waterkers en dit tot 's middags, anders verwelken de geoogste planten.
's Namiddags is er dan nog het onderhoud van de bedden.
Dagelijks worden er zo'n 200-250 kisten gesneden die daarna in een grote frigo bij 1° celsius worden bewaard.

Toekomstplannen zijn het plaatsen van nog grotere plastieke overkappingen met elektrische verwarming.
De waterkersteelt is in de regio zo bekend dat regelmatig bussen toeristen en schoolkinderen hier een bezoekje brengen.

Momenteel kan door de plastieke overkapping van de bedden de teelt zelfs in de winter worden verlengd tot -6°celsius.

Vroeger in het winterseizoen reden vader en zoon Vansimpsen vaak naar Parijs om daar cresson te kopen en om deze dan hier opnieuw te verkopen, kwestie van de detailhandel en de restaurants  te blijven bedienen.

Tot slot gaf Jean ons ook het recept van een lekkere cressonstoemp.
Aardappelpuree maken met slechts een beetje muskaat.
Ondertussen enkele busseltjes cresson blancheren tot ze donkergroen zijn. Het kookwater afgieten, half potje room toevoegen en de cresson door de puree mixen.  Smakelijk !  Zeker het proberen waard !